SA LOOB NG MALL, BUMULONG ANG ANAK KO: “MA, SI PAPA BA ‘YUN?” — DAPAT AY NASA BUSINESS TRIP SIYA, PERO NANG SUNDAN NAMIN SIYA, HINIMATAY AKO SA NAKITA KONG HAWAK NIYA
Ako si Carla. Ang asawa kong si Ramil ay isang Regional Manager. Bilib na bilib ako sa kanya dahil kahit kailan, hindi kami nagkaproblema sa pera. Nasa kanya na ang lahat—magandang trabaho, respeto ng tao, at pagmamahal sa pamilya.
Isang linggo ang nakararaan, nagpaalam si Ramil. “Hon, pupunta ako sa Cebu ng isang buwan. May malaking merger ang kumpanya. Kailangan ako doon.”
Nalungkot ako, pero suportado ko siya.
Makalipas ang tatlong araw, nag-aya ang bunso kong anak na si Lara (7 years old) na pumunta sa Mall para bumili ng toys.
Habang naglalakad kami sa Department Store, biglang huminto si Lara. Hinila niya ang laylayan ng damit ko.
“Ma,” bulong niya. “Si Papa ba ‘yun?”
Tinuro niya ang isang lalaking nakatalikod sa di kalayuan. Naka-cap, naka-shades, at naka-mask, pero kilalang-kilala ko ang tindig niya.
Si Ramil.
Kumabog ang dibdib ko. Diba nasa Cebu siya? Bakit nandito siya sa Manila? At bakit parang nagtatago siya?
Agad pumasok sa isip ko ang pinakamasamang hinala: May babae siya. Kaya pala isang buwan siyang mawawala!
Nanginig ang kamay ko. Kinuha ko ang cellphone ko.
“Tatawagan ko siya,” gigil na sabi ko. “Huhulihin ko siya sa akto!”
Akmang pipindutin ko na ang Call button nang pigilan ako ni Lara. Hinawakan niya ang kamay ko nang mahigpit.
“Ma, wait lang,” sabi ni Lara. Ang boses niya ay seryoso para sa isang bata. “Sundan natin siya.”
“Bakit pa? Para makita nating may kasamang iba?” sagot ko, naiiyak na.
“Basta, Ma. Please. Trust me.”
Hindi ko alam kung bakit, pero sumunod ako sa anak ko.
Sinundan namin si Ramil.
Hindi siya pumunta sa jewelry store. Hindi siya pumunta sa hotel. Hindi siya nakipagkita sa ibang babae.
Naglakad siya papunta sa likod ng Mall, sa Service Entrance kung saan dumadaan ang mga empleyado at delivery boys.
Nagtago kami ni Lara sa likod ng malaking halaman.
Nakita kong may kinausap si Ramil na isang lalaking mukhang Supervisor. Sigaw nang sigaw ang lalaki kay Ramil.
“Hoy Ramil! Late ka na naman!” sigaw ng Supervisor. “Porket bago ka lang, ang bagal mo na kumilos! Magbihis ka na dun! Ang daming suka sa CR ng sinehan, linisin mo ‘yun!”
Nanlaki ang mata ko. Ramil? Bago? CR?
Nakita kong yumuko si Ramil. “Sorry po, Sir. Traffic lang po. Magbibihis na po.”
Pumasok si Ramil sa isang maliit na locker room na walang pinto. Kitang-kita namin ang ginawa niya.
Hinubad niya ang kanyang polo shirt. Tinago niya ang kanyang wedding ring sa bulsa para hindi magasgasan.
At isinuot niya ang isang kulay asul na uniform. Uniform ng Janitor.
Kinuha niya ang mop at balde.
Paglabas niya, umupo muna siya saglit sa isang bangko. Naglabas siya ng baon—isang maliit na pandesal at bote ng tubig. Kinain niya ito nang mabilis habang binibilang ang barya sa palad niya.
Ang lalaking akala ko ay “Regional Manager” na nasa business trip… ay nandito, naglilinis ng kubeta, pinapagalitan, at nagtitipid ng pagkain.
Biglang nag-flashback sa akin ang nangyari noong nakaraang buwan. Umuwi siya na malungkot. Sabi niya, “Pagod lang ako.” Ang totoo pala… natanggal siya sa trabaho.
Tinago niya sa amin. Nagpanggap siyang may “business trip” para hindi kami mag-alala. Mas pinili niyang maglinis ng dumi ng ibang tao kaysa makita kaming nagugutom.
Sa sobrang bigat ng naramdaman ko—halo-halong awa, hiya sa pagdududa ko, at pagmamahal—nandilim ang paningin ko.
“Ma!” sigaw ni Lara.
BLAG.
Hinimatay ako sa gitna ng hallway.
Nagising ako sa Clinic ng Mall.
Pagdilat ko, nakita ko si Ramil. Hawak niya ang kamay ko. Naka-uniform pa rin siya ng Janitor. Umiiyak siya.
“Hon… sorry,” iyak ni Ramil. “Sorry nagsinungaling ako. Natanggal ako sa trabaho dahil sa retrenchment. Ayaw kong mag-alala kayo. Ayaw kong isipin mong wala akong kwenta. Babawi ako, Hon. Makakahanap din ako ng magandang trabaho…”
Hinawakan ko ang mukha niya na puno ng pawis at dumi.
“Shhh,” sabi ko habang tumutulo ang luha ko. “Sino ang nagsabing wala kang kwenta? Ramil, ikaw ang pinakamagiting na lalaking kilala ko.”
Niyakap namin siya ni Lara.
“Papa, love you,” sabi ni Lara. “Hindi ako nahihiya na Janitor ka.”
Sa araw na iyon, umuwi kami. Hindi na siya bumalik sa paglilinis. Nagtulungan kami. Nagbenta ako ng online, at siya ay nag-apply ulit.
Nalaman kong hindi kailanman nasusukat ang pagkalalaki sa ganda ng posisyon o laki ng sweldo. Nasusukat ito sa dumi sa kamay na handa niyang tiisin, huwag lang madumihan ang kinabukasan ng kanyang pamilya.
